مدالیته چه بود؟

1- در مدالیته که سال 2007 بین ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برقرار شد شش سؤال از سوی آژانس مطرح شده بود که ایران به همه آنها پاسخ داد و در قبال آن آژانس باید مستندات مطالعات ادعایی که آمریکا ادعا کرده بود وجود دارد به تهران بدهد و پرونده ایران از شورای امنیت به آژانس بازگردد و روال عادی خود را طی کرده و مختومه اعلام شود. اگرچه ایران به تکالیف خود درچارچوب مدالیته عمل کرد و آژانس تأیید کرد که ایران به همه سؤالات پاسخ داده اما به دلایل سیاسی تعهدات خود را زیرپا گذاشت و پرونده ایران کماکان در شورای امنیت باقی ماند.
آمانو از سه ماه پیش تاکنون دوبار به مقامات ایران اعلام کرد که آژانس توان مختومه کردن پرونده ایران را ندارد با این حال غرب سؤالات دیگری مطرح کرده و خواستار پاسخگویی ایران شده بود اما تهران اعلام کرد تا زمان عمل آژانس به تعهدات خود در مدالیته به سؤالات جدید پاسخ نخواهد داد.

همه خواسته‌های غرب در بسته بندی زیباتر

2- طرح روسی-آمریکایی گام به گام اساسا مقوله دیگری است و ربطی به مدالیته ندارد. در این طرح تمام آنچه از ابتدا غرب به دنبال آن بود مطرح شد اما یک تفاوت شکلی دارد که در نتیجه تفاوتی حاصل نمی‌کند. غرب در گذشته ایران را تهدید می‌کرد اگر غنی سازی را متوقف نکند ایران را تحریم خواهد نمود که بالاخره این کار را هم انجام داد. روسها اکنون به ایران می‌گویند اگر طرح گام به گام را اجرا کند تحریمها برداشته خواهد شد.
به گفته لاوروف ایران باید به چند سؤال که از آسان به سخت خواهد بود پاسخ دهد و در هر مرحله امتیازی بگیرد. البته ایران پس از پاسخ به سؤالاتی که بارها جواب آن را داده با امتیازی مواجه می‌شود که غرب مشتاق دادن آن بدون پیش شرط است. این امتیاز همان مذاکره است مسئله‌ای که غربی‌ها اکنون نیز حاضرند آن را بپذیرند پس از آن ایران باید مدتی (حداقل سه ماه) تولید سوخت غنی شده را متوقف کند تا بحث لغو تحریمها فعال شود حال آنکه غرب می‌تواند تحریمها را از بحث هسته‌ای به مباحثی چون حقوق بشر انتقال دهد البته اگر حاضر به همکاری بشود!

راهی پرخطر به مدالیته جدید

3- طرح گام به گام همان خواسته‌های غرب از تیم هسته‌ای زمان اصلاحات است که با شکلی زیباتر ارائه شده اما حاصل آن تفاوتی با گذشته ندارد و عملا به دنبال تعلیق فعالیت‌های هسته‌ای ایران است. البته اگر طرح آنطور که روسها وعده دادند به نتیجه برسد به یک مدالیته جدید خواهد رسید اما بحث اینجاست که نتیجه مورد نظر روسها، حاصل نخواهد شد. البته شکست این طرح نافی پدید آمدن مدالیته جدید نخواهد بود چرا که اگر غربی ها مجبور شوند که به تعهدات خود عمل کنند راه برای مدالیته جدید باز خواهد شد و در این شرایط عزت جمهوری اسلامی نیز حفظ خواهد شد.
بنابراین طرح گام به گام طرحی جامع و عملا یک بسته است که مسائل اقتصادی، سیاسی و دیگر موارد را شامل می‌شود و با مدالیته که صرفا درباره مسائل هسته‌ای بود فرق دارد. در این طرح اگر چه آژانس به عنوان داور انتخاب شده اما عملا پذیرفتن آمریکا شرط است و از این منظر برای این با طرح‌های قبلی تفاوتی ندارد و در پازل بازی غرب تعریف می‌شود. اکنون سؤال اینجاست که با کدام منطق وزارت خارجه ایران، از این طرح استقبال کرده آن هم در شرایطی که از جزییات دقیق آن مطلع نیست و اطلاعی هم به نخبگان کشور نداده است.