سالیان سال است که وقتی پای گفت وگوی کارشناسان می نشینیم تاکید می کنند که صادرات برق را باید جایگزین نفت کنیم چراکه بهره برداری اقتصادی و سیاسی از این بخش بیش از نفت است. امروز هم اگرچه نفت ما مورد تحریم قرار گرفته و دغدغه اصلی مسوولان کشوری چگونه ای صادرات این طلای سیاه است اما هنوزهم مسوولان به این نتیجه نرسیده اند که برق می تواند طلایی با عیار بسیار بالاتر از نفت برای ایران تلقی شود.

در شرایطی که کشورهایی چون پاکستان،ترکیه و حتی هند که تعهد داده تا با ایران معامله اقتصادی انجام ندهد به برق ایران محتاج هستند ما بیش از 15 سال است که همچنان اصرار داریم تا هند و پاکستان را به پای قرارداد خط لوله صلح بکشانیم تا از این راه علاوه بر منافع اقتصادی فروش گاز به این کشورها آنها را به خود وابسته کنیم.

اما از خاطربرده ایم که ما به راحتی می توانیم برق ایران را به این کشورها صادرکنیم.نباید فراموش کنیم که شاید آمریکا بتواند به هند تعهد بدهد که گاز این کشور را از کشورهای دیگر تامین کند و مشکل انرژی در این کشور برطرف شود اما نه آمریکا و نه اروپا راهی برای انتقال برق به این کشورها ندارند چراکه شاید از طریق کشتی بتوان نفت و گاز هر کشوری را به این کشورها منتقل کرد و شاید هزینه حمل کمی بیشتر شود اما قطعا تنها کشورهایی می توانند برق دیگر کشورها را تامین کنند که در همسایگی هم قراردارند و می تواند خطوط شبکه برق را احداث کرد.این چیزی است که این روزها از چشم مسوولان ما دور مانده و هنوز هم به این نتیجه نرسیده اند که برق می تواند یک اهرم سیاسی برای ایران تلقی شود نه نفت و نه هیچ فرآروده دیگری که می توان آن را براحتی از طریق کشتی به هر کشوری انتقال داد.

درحال حاضر ایران به کشورهایی چون عراق،ترکیه،ارمنستان،ترکمنستان،آذربایجان،نخجوان،پاکستان و افغانستان برق صادر می کند و البته از برخی از این کشورها نیز برق دریافت می کند.همین تبادلات انرژی موجود می تواند ضامنی برای شرایط ایران در منطقه باشد.
براساس آمارهای موجود در شش ماهه ابتدای امسال 4 میلیارد کیلووات ساعت انرژی صادر و دو میلیارد ویکصد میلیون کیلووات ساعت نیز انرژی وارد کرده است.

دراین بین گفته می شود هند نیز برای تامین برق کشور خود دست به دامن ایران شده و بزودی مسوولان این کشور وارد ایران خواهند شد تا بتوانند قراردادی برای خرید 5 تا 6 هزار مگاوات برق را به امضاء برسانند.درعین حال گفته می شود مذاکراتی با ترکیه و سوریه انجام شده تا برق ایران به لبنان برسد و در صورت اجرای آن روزانه 100 مگاوات برق ایران به این کشور خواهد رفت.

می گویند ایران به مرکز انرژی منطقه تبدیل می شود و تمام فعالیت ها هم نشان از همین مطلب دارد.شاید یکی از موفقیت های اصلی هدفمند کردن یارانه ها را بتوان در رشد 26 درصدی صادرات برق در سالجاری به نسبت سال گذشته جستجو کرد چراکه کاهش 10درصدی مصرف برق در کشور باعث افزایش صادرات شده و همین امر به قدرت ایران در منطقه افزوده است.
درعین حال قراراست برق ایران به روسیه هم برسد.این امر قراراست از طریق گرجستان یا ارمنستان صورت بگیرد.درعین حال روزانه یکصد مگاوات برق به پاکستان صادر می شود که این کشور در تلاش است تا بهره بیشتری از برق ایران ببرد و میزان واردات را افزایش دهد.درعین حال ترکیه هم شریک برقی دیگر ایران است که در تلاش است علی رغم بازی در قیمت گاز با ایران واردات برق را افزایش دهد.این کشور اگرچه در تلاش است تا قیمت گاز وارداتی از ایران را کاهش دهد و این تقاضایی است که مسوولان این کشور از ایران دارند.براساس شنیده ها قراراست حجم صادرات برق ایران به این کشور در سال آینده تا مرز 400 کیلووات افزایش یابد.

تمام این موفقیت ها در شرایطی است که با وجود پیشرفت های برقی در ایران اما مسوولان ما به این بخش چندان بها نمی دهند و سالهاست که پیمانکاران برقی به دنبال دریافت طلب های خود از دولت هستند و همچنان نیز ناکام مانده اند.

اگرچه این بدهکاری ها تا کنون دو بار وزیر نیرو را به مرز استیضاح کشانده است اما وقتی رئیس جمهور با برخورد ضربتی برای پرداخت بدهی ها موافقت نمی کند و وزارت نیرو نیز بودجه ای ندارد بنابراین بدهی ها به قوت خود باقی مانده و روزهاست که خبر ورشکستگی یک به یک پیمانکاران برقی به خبری تکراری بدل شده است.

این امر در شرایطی است که ما در صنعت برق کاملا به خودکفایی رسیده ایم و مسوولان بخش خصوصی فعال در این بخش مدعی هستند روزهای تاریکی در سال های آینده در انتظار صنعت پربار برق خواهد بود.